Thellë në pyjet tropikale të Amazonës jeton një komunitet që kanë habitur shkencëtarët. Ata kanë arritur në përfundimin se grupi i quajtur Tsimanë ka arteriet më të shëndetshme të studiuara ndonjëherë dhe truri i tyre plaket më ngadalë se ai i njerëzve në Amerikën e Veriut, Evropë dhe gjetkë.
Tsimanët janë një gjë e rrallë. Ata janë një nga popujt e fundit në planet që jetojnë një mënyrë jetese plotësisht të mbështetur në gjueti, kërkimin e ushqimit dhe bujqësisë. Grupi është gjithashtu mjaft i madh për të siguruar një kampion të konsiderueshëm shkencor dhe studiuesit, të udhëhequr nga antropologu Hillard Kaplan i Universitetit të New Mexico, e kanë studiuar atë për dy dekada. Tsimane janë vazhdimisht aktive – gjuajnë kafshë, mbjellin ushqim dhe thurin çati.
Më pak se 10% e orëve të tyre të ditës shpenzohen në aktivitete që qëndrojnë të ulura, krahasuar me 54% në popullatat industriale. Një gjueti mesatare, për shembull, zgjat më shumë se tetë orë dhe mbulon 18 km.
Ata jetojnë në lumin Maniqui, afërsisht 100 km me varkë nga qyteti më i afërt dhe kanë pasur pak akses në ushqime të përpunuara, alkool dhe cigare.
Studiuesit zbuluan se vetëm 14% e kalorive që hanë janë nga yndyra, krahasuar me 34% në SHBA. Ushqimet e tyre janë të pasura me fibra dhe 72% e kalorive të tyre vijnë nga karbohidratet, krahasuar me 52% në SHBA.
Proteinat vijnë nga kafshët që ata gjuajnë, si zogjtë, majmunët dhe peshqit. Kur bëhet fjalë për gatimin, tradicionalisht, nuk ka skuqje. Puna fillestare e Prof Kaplan dhe kolegut të tij, Michael Gurven nga Universiteti i Kalifornisë, Santa Barbara, ishte antropologjike. Por ata vunë re se të moshuarit e fisit nuk shfaqnin shenja të sëmundjeve tipike të pleqërisë si hipertensioni, diabeti apo problemet e zemrës.
Më pas një studim i publikuar në vitin 2013 tërhoqi vëmendjen e tyre. Një ekip i udhëhequr nga kardiologu amerikan Randall C Thompson përdori skanimin CT për të ekzaminuar 137 mumie nga qytetërimet e lashta egjiptiane, inka dhe unangan. Ndërsa njerëzit plaken, një grumbullim i yndyrave, kolesterolit dhe substancave të tjera mund të bëjë që arteriet të trashen ose ngurtësohen, duke shkaktuar aterosklerozë. Ata gjetën shenja të kësaj në 47 nga mumiet, duke sfiduar supozimet se shkaktohet nga stilet moderne të jetesës.
