Kuazarët janë objekte me shkëlqim shumë të lartë që gjenden në qendrat e disa galaktikave dhe mund të jenë një trilion herë më të shndritshëm se dielli.
Astronomët kanë zgjidhur misterin se si ndizen kuazarët – objektet më të shndritshëm dhe më të fuqishëm në univers.
Këto objekte qiellore me shkëlqim shumë të lartë gjenden në qendrat e disa galaktikave dhe mund të jenë një trilion herë më të shndritshëm se dielli, sipas NASA-s .
Edhe pse u zbuluan për herë të parë 60 vjet më parë, kuazarët kanë mbetur një mister sepse ishte e paqartë se si mund të gjenerohej një aktivitet i tillë i fuqishëm.
Hulumtimi tregon se është rezultat i bashkimit të galaktikave.
Shkencëtarët, të udhëhequr nga Universitetet e Sheffield dhe Hertfordshire, gjetën atë që ata e përshkruajnë si “prania e strukturave të shtrembëruara” në galaktikat që përmbajnë kuazare.
Studiuesit analizuan të dhënat nga teleskopi Isaac Newton në La Palma, një nga ishujt Kanarie.
Ekipi krahasoi vëzhgimet e 48 kuazareve dhe galaktikave të tyre pritëse me imazhet e më shumë se 100 galaktikave jo-kuazare.
Në qendër të shumicës së galaktikave mendohet se janë vrimat e zeza supermasive – shumë milionë herë më të dendura se dielli.
Këto galaktika përmbajnë gjithashtu sasi të konsiderueshme gazi që janë jashtë mundësive të vrimave të zeza.
Sipas studiuesve kur galaktikat përplasen, gazrat drejtohen drejt vrimës së zezë ku më pas konsumohen, duke lëshuar “sasi të jashtëzakonshme energjie në formën e rrezatimit, duke rezultuar në shkëlqimin karakteristik të kuazarit”.
Ata arritën në përfundimin se galaktikat që strehojnë kuazarë kanë përafërsisht tre herë më shumë gjasa të ndërveprojnë ose të përplasen me galaktika të tjera.
Profesor Clive Tadhunter, nga Universiteti i Sheffield, tha se: “Kuasarët janë një nga fenomenet më ekstreme në univers dhe ajo që ne shohim ka të ngjarë të përfaqësojë të ardhmen e galaktikës sonë Rruga e Qumështit kur ajo të përplaset me galaktikën Andromeda në rreth pesë miliardë vjet.
“Është emocionuese të vëzhgosh këto ngjarje dhe më në fund të kuptosh pse ndodhin – por fatmirësisht Toka nuk do të jetë askund afër një prej këtyre episodeve apokaliptike për mjaft kohë.”
Dr Jonny Pierce, nga Universiteti i Hertfordshire, tha: “Është një fushë për të cilën shkencëtarët në mbarë botën dëshirojnë të mësojnë më shumë.
“Një nga motivimet kryesore shkencore për teleskopin hapësinor James Webb të NASA-s ishte studimi i galaktikave më të hershme në univers, dhe Ëebb është në gjendje të zbulojë dritën edhe nga kuazarët më të largët, të emetuar gati 13 miliardë vjet më parë.
“Kuasarët luajnë një rol kyç në të kuptuarit tonë të historisë së universit, dhe ndoshta edhe të ardhmen e Rrugës së Qumështit.”
